(InfoTV) - Việc phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu gỗ nhập khẩu và nguy cơ có thể đối mặt với các vụ kiện chống bán phá giá của các doanh nghiệp Hoa Kỳ khiến các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam gặp nhiều khó khăn khiến cho các doanh nghiệp phải “đi bằng 2 chân”, vừa xuất khẩu và vừa quay về thị trường trong nước.

- Kim ngạch xuất khẩu gỗ tháng 10 giảm trên 13%- Xuất khẩu gỗ năm 2010 về đích sớm- Xuất khẩu gỗ: Nhiều tín hiệu khả quan

Hầu hết các sản phẩm gỗ Việt Nam chủ yếu được bán dưới những thương hiệu của nước ngoài, chính vì thế nên mặc dù kim ngạch xuất khẩu lớn nhưng giá trị gia tăng đem lại cho các doanh nghiệp Việt Nam thấp, ngoài ra luôn có rủi ro lớn về giá cả.

Năm 2009, thị trường xuất khẩu sản phẩm gỗ cũng bị thu hẹp khiến cho các doanh nghiệp đồ gỗ đã bắt đầu tập trung cho thị trường nội địa.

Xuất khẩu gặp "khó"

Những năm trước, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu nên thị phần của ngành gỗ tại nhiều quốc gia đã bị sụt giảm, đặc biệt là thị trường EU, Hoa Kỳ khiến cho thị trường xuất khẩu đang bị thu hẹp lại.

Ở các thị trường lớn xuất hiện ngày càng nhiều các rào cản khắt khe. Bên cạnh đó, năm 2009 ngành công nghiệp gỗ Việt Nam còn phải đối mặt với những thách thức mới khi các nước trong khu vực ASEAN liên kết lại để tăng sức cạnh tranh, tạo thách thức không nhỏ cho các doanh nghiệp gỗ.

Thị trường xuất khẩu gặp nhiều khó khăn khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đã quay trở lại thị trường nội địa. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, thị trường nội địa có rất nhiều tiềm năng với hơn 80 triệu người tiêu dùng, tuy nhiên hiện nay thị trường đồ gỗ nội địa vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Bởi khó khăn nhất hiện nay để các doanh nghiệp gỗ thâm nhập thị trường nội địa là quy mô thị trường khá nhỏ, chỉ khoảng 500 triệu USD/năm khiến cho các doanh nghiệp Việt Nam chưa thực sự chú trọng đến thị trường này nên đồ gỗ ngoại nhập của Trung Quốc, Đài Loan, Singapore và một số nước khác đang chiếm thị phần cao hơn.

Nhiều ý kiến đánh giá, thị trường đồ gỗ tại Việt Nam có tiềm năng lớn do đời sống người dân người dân ngày càng được nâng cao, sức tiêu thụ các mặt hàng gỗ gia dụng, trang trí nội thất đang gia tăng, đặc biệt là chất lượng hàng hóa và kiểu dáng sản phẩm rất phù hợp với thị hiếu và phong cách sống của người Việt Nam. Thực tế cho thấy nhu cầu đồ gỗ, và đồ gỗ cao cấp trong nước đã và đang gia tăng.

Theo ông Nguyễn Tôn Quyền, Tổng Thư ký Hiệp hội gỗ và Lâm sản Việt Nam, hiện nay ở các thành phố lớn trong nước các thành phố lớn hình thành nhiều khu đô thị, các toà nhà chung cư cao cấp vì vậy, chỉ tính riêng nhu cầu trang bị cho các căn hộ tại các dự án căn hộ cao cấp đang triển khai tại TP.HCM và Hà Nội thì doanh số đã có thể lên tới cả trăm triệu USD. Còn tính chung trong cả nước, thì chắc chắn doanh số không dừng lại ở mức này.

Việc phát triển thị trường nội địa được nhiều chuyên gia cho là giải pháp tích cực nhất cho ngành chế biến gỗ trong và sau cuộc khủng hoảng kinh tế. Nhiều doanh nghiệp gỗ đã quay lại thị trường trong nước bằng hình thức mở cửa hàng, siêu thị nội thất hay xây dựng mạng lưới đại lý bán lẻ.

Theo đó hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ, trang trí nội thất đều cho rằng quay lại thị trường nội địa là biện pháp hữu hiệu để cân bằng sản xuất trong bối cảnh xuất khẩu sụt giảm.

DN đi bằng “hai chân”

Cũng theo ông Quyền, cùng với những khó khăn về rào cản kỹ thuật đối với hàng gỗ XK của Việt Nam thì thị hiếu tiêu dùng ở các nước cũng đã có sự thay đổi, trước đây họ thích dùng đồ ngoại thất nhưng hiện giờ xu hướng đó lại quay về với đồ nội thất...

Vì vậy, bắt buộc các DN phải quy về thị trường nội địa. “Doanh nghiệp gỗ Việt Nam phải đi bằng hai chân, vừa đẩy mạnh xuất khẩu và đồng thời phải chú trọng phát triển thị trường nội địa”, ông Quyền khẳng định.

Hiện nay, thị trường đồ gỗ ở VN rất lớn, mỗi năm tiêu thụ khoảng từ 800 đến 1 tỷ USD tuy nhiên vấn đề hiện nay là làm sao để DN “mở cửa” được thị trường này. Ông Quyền cho rằng, dứt khoát phải đẩy mạnh phát triển thị trường nội địa, tuy nhiên phát triển như thế nào thì cần phải có thời gian để nghiên cứu vấn đề này nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Hiện nay các DN cũng đã tự tìm cho mình hướng đi vào thị trường nội địa như Hoàng Anh Gia Lai, Khải Vy... đã bắt đầu mở đại lý lớn ở các tỉnh, thành phố trong nước nhằm thăm dò thị trường cũng như thị hiếu người tiêu dùng. Đồng thời từ đó để đánh giá lượng tiêu thụ sản phẩm ở mỗi tỉnh, thành phố hay địa phương mỗi năm bao nhiêu, giá cả đã hợp túi tiền của người Việt hay không...

Để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc tìm kiếm thị trường nội địa, tại TP Hồ Chí Minh, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh dự tính thành lập công ty cổ phần của Hội với chức năng như một trung tâm tiêu thụ, phân phối sản phẩm của các doanh nghiệp thành viên và một số chức năng tài chính khác nhằm kết nối cơ hội kinh doanh giữa nhà sản xuất và nhà phân phối, đẩy mạnh khai thác thị trường nội địa, tìm đầu ra cho doanh nghiệp.

Đối với Công ty TNHH gỗ Mỹ Tài, kinh nghiệm để thâm nhập thành công tại thị trường trong nước đó chính là việc họ chấp nhận chịu lỗ trong thời gian đầu. Song song với việc xuất khẩu, Mỹ Tài đã bù đắp khoản “lỗ” đó từ lợi nhuận của mảng xuất khẩu. Kiên trì bám trụ lâu dài chính là thành công lớn của Mỹ Tài trong việc chiếm lĩnh và làm chủ thị trường nội địa.

Bên cạnh tâm thế chủ động và sự kiên trì cần thiết, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần phải biết phát huy hết lợi thế của mình, đó chính là chất lượng sản phẩm, năng lực và kinh nghiệm nhằm chinh phục thị trường.

Khác với Mỹ Tài, CTCP Tập đoàn kỹ nghệ gỗ Trường Thành (TTF) lại chọn cách mở rộng mạng lưới tiêu thụ, tăng cường hệ thống phân phối để khẳng định vị thế của mình tại thị trường nội địa.

Ngoài ra, hiện nay Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai cũng đã nhắm vào thị trường nội địa bằng cách mở rộng nhiều đại lý tiêu thụ tại một số tỉnh, thành phố lớn. Mục đích mở các đại lý này là nhằm thăm dò thị hiếu tiêu dùng của người Việt để từ đó họ sẽ đưa ra những sản phẩm phù hợp với thị trường.

Bên cạnh những thành công của một số doanh nghiệp khi thâm nhập vào thị trường nội địa thì hiện vẫn còn nhiều DN “loay hoay” trong vấn đề này bởi việc quay về thị trường nội thì DN cũng phải có thời gian, trong khi hàng XK giá tương đối cao, việc quay về thị trường nội địa lại phải tính toán để đưa ra những sản phẩm phù hợp với thị hiếu, nhất là phù hợp với túi tiền và mức thu nhập của người dân.

“Khác với hàng dệt may, da giầy, thị hiếu tiêu dùng nội địa đối với ngành gỗ chưa rõ ràng. Bên cạnh đó, hầu như chưa có kênh phân phối ổn định, trong khi hàng xuất khẩu thì lại cực kỳ đơn giản. Trong khi hàng xuất khẩu được miễn thuế thì bán ở nội địa các sản phẩm gỗ vẫn phải chịu thuế thu nhập, đây là những “rào cản khi DN gỗ quay về thị trường trong nước”, ông Quyền cho biết thêm.

Vì vậy, theo kiến nghị của ông Quyền thì mong muốn của các DN gỗ là được nhà nước giảm thuế VAT, hoặc giảm bớt mức thuế thu nhập xuống tạo điều kiện cho các DN gỗ quay trở về sân nhà.