(InfoTV) - Kinh tế thế giới năm 2011 đã kết thúc không mấy sáng sủa thì sang năm 2012, nhiều dự báo cho rằng, nền kinh tế trong năm 2012 vẫn chưa thể vượt qua được khó khăn, tình hình vẫn chưa cải thiện được. Chính vì vậy, kinh tế Việt Nam chắc chắn cũng sẽ phải đối mặt với không ít thách thức.

Tồi tệ hơn năm 2011?

Các dự báo quốc tế đều thống nhất nhận định về một triển vọng u ám, thậm chí tồi tệ hơn rất nhiều của kinh tế thế giới năm 2012 so với năm 2011.

Hai điểm nhấn quan trọng nhất là sự sụt giảm tốc độ tăng trưởng của kinh tế toàn cầu, nhất là các trung tâm tăng trường như: Mỹ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc. Bất ổn gia tăng, khả năng bùng nổ cuộc chiến tranh tiền tệ và thương mại, thậm chí nguy cơ suy thoái kép sẽ xảy ra.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định, năm 2012 do độ mở cửa cao, nền kinh tế Việt Nam chắc chắn sẽ chịu tiêu cực mạnh từ xu hướng nói trên của nền kinh tế thế giới.

Theo công bố của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 9 tháng đầu năm 2011, gần 50.000 doanh nghiệp đóng cửa, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng, số doanh nghiệp đóng cửa có thể lên tới 30 – 35%, tức là gấp 3-4 lần con số công bố. Song, với con số gần 50.000 doanh nghiệp đóng cửa cũng đủ để nói lên tính nghiêm trọng của tình hình.

“Đời sống của người dân ngày càng khó khăn, nhất là nhóm người có thu nhập thấp như: công chức, công nhân và nông dân, do lạm phát cao kéo dài và việc làm bị thu hẹp. Tình hình này gây ra ít nhất hai hệ quả nghiêm trọng, đó là sức mua xã hội giảm và lòng tin bị xói mòn. Lòng tin của thị trường, của nhân dân trong bối cảnh cách điều hành chính sách nặng về “hành chính”, ‘chữa cháy”, lại thiếu nhất quán trong thông điệp đưa ra, càng dễ bị suy giảm mạnh”, ông Thiên nhấn mạnh.

Còn theo ông Võ Đại Lược, Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới lại cho rằng, do khủng hoảng nợ công ở châu Âu, các ngân hàng châu Âu đang có những tính toán giảm tín dụng cho châu Á, khoản tín dụng này hiện vào khoảng 1.500 tỷ USD.

“Nếu điều này xảy ra, thì các nền kinh tế châu Á, trong đó có Việt Nam sẽ phải chịu những hệ lụy nhất định. Bên cạnh đó, các dòng vốn đầu cơ ngày càng lớn, sẵn sàng nhảy vào các thị trường để kiếm lời do chênh lệch tỷ giá và lãi suất. Khi thời cơ kiếm lời không còn, chúng sẽ rút chạy và để lại những hệ quả tiêu cực. Việt Nam cũng đang phải đối diện với thách thức này”, ông Lược khẳng định.

Cơ hội nào cho Việt Nam?

Tuy nhiên, theo ông Lược, bên cạnh khủng hoảng cũng sẽ tạo ra những cơ hội cho Việt Nam. Trước hết là các dòng vốn đầu tư rút khỏi những nền kinh tế rối loạn, tìm nơi đầu tư ổn đinh và có lợi – mà Việt Nam là một nơi được đánh giá cao về địa kinh tế và ổn định về chính trị, xã hội. Nếu tình hình kinh tế vĩ mô sớm được ổn định sẽ có sức hút đầu tư nước ngoài rất lớn.

“Dù khủng hoảng kinh tế, nhưng dân các nước này vẫn phải ăn, mặc…do đó, những mặt hàng nhu yếu phẩm của Việt Nam vẫn có khả năng gia tăng xuất khẩu”, ông Lược nói.

Để vượt qua khó khăn và thách thức cũng như nắm bắt được cơ hội trong năm, nhiều ý kiến cho rằng, cần có kịch bản phát triển kinh tế rõ ràng.

Theo ông Trần Đình Thiên, mục tiêu phát triển năm 2012 nên là ổn định kinh tế vĩ mô và khôi phục lòng tin, xác lập mô hình tăng trưởng mới, chúng ta hãy coi đây là mục tiêu ưu tiên. Các mục tiêu bổ sung là kéo lạm phát xuống 6 – 7%, không quá chú trọng tốc độ tăng trưởng GDP, có thể chỉ đặt mục tiêu 3 – 4%, kiên quyết giảm thu ngân sách xuống 22 – 23% GDP.

“Việc thực hiện các mục tiêu này vừa cho xã hội thấy quyết tâm và hành động tái cơ cấu kinh tế của Chính phủ, tạo lòng tin cho nhân dân, vừa là cách hỗ trợ thiết thực và tích cực khu vực tư nhân phục hồi hoạt động tăng trưởng”, ông Thiên cho hay.

Ngoài ra, theo ông Thiên, cũng cần cải cách hệ thống lương trong khu vực nhà nước, coi đây là phương cách quyết định để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Cải cách hệ thống ngân sách theo nguyên lý kinh tế thị trường. Đẩy mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai, không để tình trạng luật này luôn chạy theo thực tế và cản trở quá trình đổi mới theo hướng thị trường. Tập trung ưu tiên dành vốn nhà nước để xây dựng 4 khu kinh tế tự do, với thể chế hiện đại, đột phá, mở đường cho 4 vùng kinh tế trọng điểm là Phú Quốc, Vũng Tàu, Đà Nẵng và Hải Phòng.

“Để kịch bản tăng trưởng có thể thành công, chúng ta phải đặt mục tiêu khiêm tốn hơn về tăng trưởng GDP, song khốc liệt hơn gấp bội về chống lạm phát, ổn định vĩ mô và tái cơ cấu”, ông Thiên đề xuất.